EPR we Włoszech dla polskich producentów i sprzedawców

Rozszerzona odpowiedzialność producenta (EPR) w transgranicznej sprzedaży produktów z Polski do Włoch.

Nie jeden system dla wszystkich produktów

EPR to grupa szczególnych reżimów prawnych, a nie jednolita opłata przypisana każdej firmie. Trzeba oddzielić elektroodpady, baterie, opakowania, opony i kolejne strumienie produktów. Definicja producenta, podmioty uprawnione, rejestry, finansowanie oraz system sprawozdawczości mogą różnić się między kategoriami.

Polska rejestracja a rynek włoski

Rozliczanie obowiązków w polskim BDO nie oznacza automatycznie spełnienia obowiązków we Włoszech. Kluczowe jest ustalenie, kto jako pierwszy udostępnia produkt na rynku włoskim w rozumieniu przepisów danej kategorii produktów, jak przebiega sprzedaż na odległość i czy potrzebny jest przedstawiciel ustanowiony we Włoszech.

Koszt w umowie a obowiązek publicznoprawny

Strony mogą określić w kontrakcie, kto finansuje określone działania lub dostarcza informacje. Nie oznacza to jednak, że samo postanowienie umowy przenosi na inną osobę ustawowy obowiązek rejestracji, sprawozdawczości czy udziału w systemie zbierania odpadów. Ryzyko należy badać w powiązaniu z rzeczywistym modelem sprzedaży.

Zmieniające się otoczenie regulacyjne

Rozporządzenie (UE) 2025/40 o opakowaniach jest co do zasady stosowane od 12 sierpnia 2026 r. Rozporządzenie (UE) 2023/1542 wprowadza szczególne reguły dla baterii. Nowe przepisy dotyczące wyrobów tekstylnych są rozwijane według odrębnego harmonogramu wdrożeniowego, dlatego nie wolno przedstawiać przyszłych obowiązków jako już powszechnie wykonywanych.

Dlaczego obowiązki EPR mają wymiar terytorialny

Rozszerzona odpowiedzialność producenta (EPR, po polsku ROP) wynika z przepisów unijnych i szczegółowych regulacji dotyczących różnych strumieni produktów. System w jednym państwie członkowskim nie jest automatycznie rejestracją we wszystkich pozostałych. Polski podmiot powinien określić państwo, w którym udostępnia dany produkt, swoje miejsce w łańcuchu dostaw i kategorię prawną produktu. Dopiero potem można ustalić, czy przepisy włoskie wymagają rejestracji, uczestnictwa w systemie finansowania albo szczególnego przedstawiciela. Ten tok rozumowania jest inny dla opakowań, baterii, urządzeń elektrycznych i opon.

EPR w transakcjach B2B i sprzedaży internetowej

Przykładowo polski producent lodówek może sprzedać partię sprzętu niezależnemu włoskiemu dystrybutorowi lub sprzedawać te same urządzenia bezpośrednio mieszkańcom Włoch przez własny sklep internetowy. Identyczny produkt nie oznacza identycznej kwalifikacji przedsiębiorcy na gruncie RAEE. W sprzedaży na odległość dyrektywa WEEE przewiduje szczególny mechanizm przedstawiciela upoważnionego w państwie docelowym. Z kolei rozporządzenie o bateriach zawiera osobne reguły rejestracyjne dla producentów wprowadzających baterie na danym rynku.

Co powinien zawierać audyt prawny EPR

Audyt nie ogranicza się do tabeli opłat. Potrzebna jest lista produktów i kodów, informacja o marce, stronach umów, państwach pierwszego udostępnienia, modelach sprzedaży i wolumenach. Następnie należy zestawić właściwe przepisy z rejestracjami, sposobem finansowania, raportowaniem, umowami z systemami wykonawczymi i procedurami kontroli danych. Ważnym elementem jest ocena regresu kontraktowego: podmiot odpowiedzialny publicznoprawnie może mieć odrębne roszczenie o pokrycie kosztów wobec kontrahenta.

Nowe akty prawne nie mają jednakowego kalendarza

PPWR (rozporządzenie 2025/40) stosuje się zasadniczo od 12 sierpnia 2026 r., ale poszczególne wymogi mają inne terminy. W zakresie baterii rozporządzenie 2023/1542 ustanawia własne zasady, a obowiązki należytej staranności zostały przesunięte do 18 sierpnia 2027 r. na mocy rozporządzenia 2025/1561. Reforma EPR dla tekstyliów w dyrektywie 2025/1892 przewiduje transpozycję do 17 czerwca 2027 r. oraz ustanowienie systemów EPR do 17 kwietnia 2028 r. Nie należy przedstawiać różnych etapów tych reform jako jednego obowiązku już istniejącego dla wszystkich produktów.

Oficjalne podstawy i źródła

Dyrektywa WEEE 2012/19/UE · Rozporządzenie o bateriach 2023/1542 · Dyrektywa tekstylna 2025/1892

Trzy modele sprzedaży do Włoch a ustalenie podmiotu zobowiązanego

Polski producent może dostarczać urządzenia niezależnemu włoskiemu importerowi, sprzedawać je przez własną spółkę zależną we Włoszech albo kierować sprzedaż internetową bezpośrednio do włoskich użytkowników końcowych. Pomimo identyczności marki i produktu kwalifikacja podmiotu zobowiązanego do rejestracji lub finansowania systemu odpadów może być odmienna. W przypadku sprzętu elektrycznego podstawą analizy jest dyrektywa 2012/19/UE i włoski dekret legislacyjny nr 49/2014, z uwzględnieniem szczególnych zasad sprzedaży na odległość.

Postanowienia umowy dystrybucyjnej, warunki dostawy i uzgodnione rozliczenie opłat mogą regulować stosunek między kontrahentami, lecz same w sobie nie zmieniają podmiotu, na którym spoczywa ustawowy obowiązek publicznoprawny. Dlatego konieczne jest odtworzenie rzeczywistego łańcucha dostaw i identyfikacja ról poszczególnych przedsiębiorców.

Opakowania, baterie i tekstylia: odrębne harmonogramy

Rozporządzenie (UE) 2025/40 dotyczące opakowań stosuje się co do zasady od 12 sierpnia 2026 r., przy czym część obowiązków podlega odrębnym terminom przejściowym. Baterie reguluje rozporządzenie (UE) 2023/1542; rozporządzenie (UE) 2025/1561 przesunęło stosowanie obowiązków należytej staranności z art. 48 na 18 sierpnia 2027 r.

Dyrektywa (UE) 2025/1892 w zakresie EPR dla tekstyliów przewiduje transpozycję do 17 czerwca 2027 r. oraz ustanowienie odpowiednich systemów do 17 kwietnia 2028 r. Nie oznacza to, że wszystkie projektowane obowiązki już dziś funkcjonują w identyczny sposób we włoskim systemie prawa.

Dokumenty potrzebne do opinii dotyczącej prawa włoskiego

Punktem wyjścia są wykaz towarów i marek, kwalifikacja produktów, umowy z importerami i dystrybutorami, faktury, trasy dostaw, informacje o włoskiej spółce zależnej, istniejące rejestracje, umowy z organizacjami odpowiedzialności producenta oraz pisma organów. Opinia powinna oddzielnie określać obowiązki poszczególnych podmiotów, właściwą podstawę prawną, koszty i sprawozdawczość, ryzyka kontraktowe oraz terminy.

Pierwotne źródła prawa UE: WEEE 2012/19/EU · PPWR 2025/40 · Batteries 2023/1542 · 2025/1561 · Textiles 2025/1892.

Powiązane zagadnienia

Kto jest producentem · Elektroodpady · Opakowania · Baterie

Przed podjęciem zlecenia ustala się stan faktyczny, właściwe przepisy, terminy, zakres pracy, koszty oraz ewentualne konflikty interesów. Pierwsza wiadomość nie stanowi przyjęcia zlecenia ani nie wstrzymuje terminów.