Türkiye’de üretilen bir tüketici ürününün İtalya’da satışa sunulması, yalnızca gümrük işlemleri ve ticari sözleşme meselesi değildir. AB 2023/988 sayılı Genel Ürün Güvenliği Tüzüğü (GPSR), özel sektör mevzuatının aynı güvenlik amacını düzenlemediği alanlarda ekonomik işletmecilerin görevlerini belirler. Tüzük 13 Aralık 2024’ten beri uygulanmaktadır.
Önce ürünün hangi güvenlik rejimine tabi olduğunu belirleyin
Bir mutfak ürünü, dekoratif eşya, çocukların kullandığı ürün ve elektrikli cihaz için aynı kontrol listesi yeterli değildir. Öncelikle ürünün niteliği, öngörülebilir kullanım biçimleri ve ilgili özel AB uyum mevzuatı incelenmelidir. GPSR genel çerçeve sağlar; sektörel ürün güvenliği kuralları varsa bunların ilişkisi ayrıca değerlendirilir. Her tüketici ürünü için otomatik olarak CE işareti gerektiği varsayımı doğru değildir.
İthalatçı etiketi sözleşmeyle belirlenemez
Türk üretici, İtalyan ithalatçı, Avrupa Birliği içinde yerleşik sorumlu ekonomik işletmeci ve çevrimiçi pazar yeri farklı işlevler üstlenebilir. Sözleşmede bir tarafı yalnızca “distribütör” olarak adlandırmak, mevzuatın yüklediği görevleri ortadan kaldırmaz. Ürünün AB pazarına hangi zincir üzerinden girdiği ve hangi tarafın hangi faaliyeti gerçekleştirdiği somut olarak incelenmelidir.
İzlenebilirlik ve satış bilgileri
Teknik tanım, ürün kimliği, parti veya seri bilgileri, üretici ve gerekli ekonomik işletmeci bilgileri, risk değerlendirmesi ve uygun uyarılar temel inceleme unsurlarıdır. İtalya pazarına sunulan ürün için tüketicinin anlayabileceği gerekli güvenlik bilgilerinin bulunması önem taşır. İnternet üzerinden satışta da ürün tanımlama ve güvenlik bilgilerine ilişkin yükümlülükler göz ardı edilemez.
Risk ortaya çıktığında sözleşme ne işe yarar
Şikâyet, güvenlik olayı veya geri çağırma ihtimalinde tarafların bilgi alışverişi hızlı olmalıdır. Üretici, ithalatçı ve dağıtıcı arasında raporlama süreleri, ürün partilerinin izlenmesi, düzeltici işlemlere katılım ve masrafların paylaşımı önceden düzenlenebilir. Ancak tazminat veya masraf üstlenme hükmü, yetkili idareye karşı kanundan doğan görevleri kendiliğinden devretmez.
İtalyan pazarına girişten önce sorulacak sorular
Ürün hangi AB güvenlik düzenine giriyor? AB içindeki sorumlu ekonomik işletmeci kim? İtalyanca sunulması gereken güvenlik bilgileri var mı? Çevrimiçi satış kanalı hangi bilgileri göstermeli? Ürün güvenliği ve çevresel EPR kayıtları ayrı ayrı değerlendirildi mi? Bu sorulara verilen belgeli cevaplar, yalnızca genel bir uygunluk beyanından daha değerlidir.
Resmî kaynaklar ve iletişim
Temel metin: AB 2023/988 sayılı GPSR; ilgili ürünlerde AB 2019/1020 sayılı piyasa gözetimi Tüzüğü. Çevresel yükümlülükler için Türkiye–İtalya EPR incelemesi. Somut bir dosya için hukuk bürosuna başvuru.
Bu yazı genel bilgi verir; ürün sınıflandırmasının ve yürürlükteki kuralların somut olayda ayrıca incelenmesi gerekir.